Từ ngày 15/4 đến 15/5/2026, Tháng hành động vì An toàn thực phẩm được triển khai với thông điệp tăng cường trách nhiệm và kiểm soát chặt chẽ chất lượng thực phẩm, đặc biệt tại bếp ăn tập thể và thức ăn đường phố. Đây chính là dịp để mỗi sinh viên bắt đầu tạo nên thói quen an toàn thực phẩm ngay từ những hành động rất nhỏ.
Cùng bắt đầu tạo thói quen tốt ngay trong tháng An toàn thực phẩm (Nguồn: Unsplash)
Trong bối cảnh nhịp sống sinh viên hiện đại, hoạt động ăn uống thường diễn ra nhanh chóng, chẳng hạn như bữa trưa ngắn giữa các tiết học, đồ uống tiêu thụ sau giờ thảo luận nhóm hoặc bữa tối được đặt qua các ứng dụng trực tuyến. Sự tiện lợi này góp phần tiết kiệm thời gian, tuy nhiên đồng thời cũng làm gia tăng nguy cơ xem nhẹ vai trò của việc lựa chọn thực phẩm đối với sức khỏe. Trên thực tế, mỗi lựa chọn thực phẩm hằng ngày đều có tác động trực tiếp và lâu dài đến thể trạng của cá nhân.
Sự tiện lợi đi kèm với rủi ro
Xu hướng tiêu dùng thực phẩm của sinh viên hiện nay gắn liền với tính nhanh chóng và tiện lợi. Sự phát triển của các hàng quán xung quanh khu vực trường học, dịch vụ đồ ăn mang đi và các nền tảng giao hàng trực tuyến đã làm cho việc tiếp cận bữa ăn trở nên dễ dàng hơn. Tuy nhiên, xu hướng này cũng tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm, đặc biệt trong điều kiện khí hậu nóng ẩm đặc trưng tại Việt Nam.
Nhiệt độ cao tạo điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn phát triển. Một món ăn được bảo quản chưa đúng cách, dầu chiên sử dụng nhiều lần hay thực phẩm không rõ nguồn gốc đều có thể dẫn đến rối loạn tiêu hóa, ngộ độc thực phẩm hoặc ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe. Điều đáng nói là phần lớn rủi ro lại đến từ những thói quen quen thuộc mà chúng ta ít khi để ý.
Vì vậy, việc đảm bảo an toàn thực phẩm không chỉ nhằm bảo vệ sức khỏe mà còn trở thành một kỹ năng sống thiết yếu đối với sinh viên trong nhịp sống đô thị hiện đại.
Liệu chúng ta có đang vô tình bỏ qua yếu tố an toàn của mỗi bữa ăn? (Nguồn: Unsplash)
Tay sạch – Bước đầu tiên của an toàn thực phẩm
Trên thực tế, nhiều bệnh lây truyền qua thực phẩm bắt nguồn từ việc tay không được làm sạch đúng cách.
Trong môi trường học đường đông người, sinh viên thường xuyên tiếp xúc với bàn ghế, thiết bị dùng chung và phương tiện công cộng. Nếu không rửa tay trước khi ăn hoặc chế biến thực phẩm, vi khuẩn có thể dễ dàng xâm nhập vào cơ thể. Những biểu hiện như đau bụng nhẹ, mệt mỏi kéo dài hay rối loạn tiêu hóa có thể xuất phát từ chính thói quen vệ sinh tay chưa đúng cách.
Vì vậy, giữ tay sạch không chỉ là hành vi mang tính cá nhân mà còn góp phần xây dựng môi trường học tập an toàn, lành mạnh và văn minh cho cộng đồng.
Quy trình rửa tay 6 bước của Bộ Y tế
Những nguyên tắc nền tảng giúp bữa ăn an toàn hơn
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã đưa ra bộ nguyên tắc vệ sinh thực phẩm được xem như “kim chỉ nam” cho mọi gia đình và mỗi cá nhân. Các khuyến nghị này nhấn mạnh sự nhất quán trong thực hành, bao gồm lựa chọn thực phẩm an toàn, nấu chín kỹ, ăn ngay sau khi chế biến và bảo quản đúng nhiệt độ.
- Chọn thực phẩm an toàn: Ưu tiên thực phẩm tươi, có nguồn gốc rõ ràng. Rau quả ăn sống cần được rửa kỹ, ngâm nước sạch và gọt vỏ khi cần thiết.
- Nấu chín kỹ: Thực phẩm cần đạt tối thiểu 70°C để tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh.
- Ăn ngay sau khi nấu: Thức ăn để càng lâu ở nhiệt độ thường càng dễ nhiễm khuẩn.
- Bảo quản đúng nhiệt độ: Giữ nóng trên 60°C hoặc bảo quản lạnh dưới 10°C.
- Luôn hâm nóng thật kỹ thức ăn trước khi ăn: Đặc biệt, cần chú ý với những loại thức ăn đã để qua nhiều giờ.
- Tránh để lẫn đồ sống và chín: Không dùng chung dao, thớt hoặc dụng cụ cho thực phẩm sống và chín.
- Rửa tay thường xuyên: Áp dụng cả trước khi chế biến lẫn trước khi ăn.
- Giữ sạch dụng cụ và khu vực bếp: Các vật dụng như khăn lau, dao, thớt cần được vệ sinh định kỳ.
- Che đậy thực phẩm: Đây là hành động cần thiết để ngăn ruồi, bụi và côn trùng tiếp xúc.
- Sử dụng nước sạch: Bao gồm cả nước nấu ăn, pha chế và làm đá.
10 nguyên tắc vàng về an toàn thực phẩm | Bài viết của HCDC
Giữ thói quen ăn uống lành mạnh giữa vô vàn lựa chọn tiện lợi
Các loại thức ăn nhanh luôn hiện diện và dễ dàng tiếp cận khiến việc duy trì chế độ ăn uống khoa học, lành mạnh trở nên khó khăn đối với nhiều sinh viên. Tuy nhiên, những thay đổi tích cực có thể bắt đầu chỉ từ các thói quen nhỏ mỗi ngày.
Hãy ưu tiên nước lọc hoặc trà thảo mộc thay cho nước ngọt có ga, lựa chọn ngũ cốc nguyên hạt thay vì tinh bột tinh chế, đồng thời bổ sung rau xanh và trái cây tươi mỗi ngày. Bên cạnh đó, việc hạn chế đồ chiên rán, thực phẩm chế biến sẵn và các loại thịt nhiều muối sẽ góp phần giảm áp lực lên hệ tiêu hóa.
Nếu có thời gian, việc tự chuẩn bị bữa ăn tại nhà vừa giúp kiểm soát chất lượng nguyên liệu tốt hơn, vừa tạo nên mối liên kết tích cực với chính sức khỏe. Nếu không đủ điều kiện tự nấu ăn, hãy lựa chọn và nhận diện quán ăn an toàn. Một không gian sạch sẽ, không ruồi nhặng, khu vực chế biến gọn gàng và người bán sử dụng găng tay hoặc dụng cụ bảo hộ là những dấu hiệu cơ bản của cơ sở kinh doanh đảm bảo vệ sinh.
Khi đặt món ăn online, cũng hãy chú ý kiểm tra đánh giá cửa hàng, thời gian giao hàng và phản hồi từ người dùng khác có thể giúp hạn chế rủi ro. Khi nhận đồ ăn, hãy quan sát bao bì còn nguyên vẹn, thức ăn không có mùi lạ và nên sử dụng ngay thay vì để lâu ở nhiệt độ phòng, nhất là trong những ngày nắng nóng.
Chọn không gian ăn uống an toàn
Chung tay xây dựng môi trường UEH an toàn và khỏe mạnh
An toàn thực phẩm không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý hay người bán hàng. Mỗi sinh viên, giảng viên và nhân sự trong cộng đồng UEH đều góp phần tạo nên môi trường sống và học tập lành mạnh thông qua những lựa chọn hằng ngày của mình.
Khi chúng ta ăn uống có trách nhiệm hơn, quan tâm đến nguồn gốc thực phẩm và duy trì thói quen vệ sinh đúng cách, không chỉ sức khỏe cá nhân được bảo vệ mà còn góp phần xây dựng một cộng đồng học đường bền vững, văn minh và an toàn.
Tài liệu tham khảo:
Sở An toàn Thực phẩm TP.HCM. (2026). Đảm bảo an toàn thực phẩm mùa nắng nóng. http://sattp.hochiminhcity.gov.vn/ArticleDetail.aspx?NewsID=7994
Sở An toàn Thực phẩm TP.HCM (2026). Khuyến cáo an toàn thức ăn đường phố. http://sattp.hochiminhcity.gov.vn/ArticleDetail.aspx?NewsID=8045
Sở An toàn Thực phẩm TP.HCM. (2025). 5 chìa khóa vàng giúp thực phẩm an toàn hơn. http://sattp.hochiminhcity.gov.vn/ArticleDetail.aspx?NewsID=7294
World Health Organization (WHO). (2006) Five Keys to Safer Food. https://www.who.int/publications/i/item/9789241594639
Tin: Ban Chăm sóc người học
